ECZANELER FAZLADAN PARA ALIYOR MU ?

İlaçlarınızı eczaneden alıp tam çıkarken aklınıza bir soru takılıyor. “3 ilaç için çok para ödemedim mi ben? Acaba para ile alsam ne kadar tutardı?” Çünkü eskiden olduğu gibi ilaç kutularında para yerine barkod var ve ilacın kaç lira, katılım payı ne kadar hesap edemiyorsunuz. Eğer aynı ilaçları sigortasız satın alırsanız hesaplayabilirsiniz. Çünkü hiçbir eczacı size ilaçların ne kadar tuttuğunu, hastane ve ilaç katılım bedellerinin ne kadar olduğuna ve kaç muayene ve hangi muayeneleri ödediğinize dair bir belge vermiyor.

Aslında bizlerde de var buna dair bir belge çıktısı almanız gerekir. Diyelim ki gittiniz sigortasız şu ilaçlar ne kadar dediniz ve başladınız yüzdesini hesaplamaya O da ne? Az önce eczane sizden sigortalı işlem yaptığını söyledi fakat ilaçların normal satış fiyatından yüksek bir rakam ödemişsiniz. Her ay muntazam kullandığınız ve belirli aralıklarla reçete ettirerek sigortanızla aldığınız ilaçlarınız var. Her zaman ödediğiniz rakamı da biliyorsunuz. Bu defa eczane bir öncekine oranla fazla aldı.

Bir şey sormadan ödediniz fakat aklınıza takıldı ve bu eczaneye bir daha gitmemeye karar verdiniz. Aslında sormanız gerekir “bu fark ne ?” diye. Çünkü size önceden muayene olduğunuz fakat yeni sisteme düşen muayene ücreti olduğunu veya ilaca zam geldiğini veya neyse sebebi söylemek zorunda. Ama sizin de o muayeneyi ödediğinizi ispatlamanız için bir önceki çıktıyı daha önceden almanız ve saklamanız gerekir. Yoksa ödediğinizi ispat edemezsiniz. Aslında bu suçun %90’ı devletin. Çünkü eczacıları tahsildara dönüştürmüş ve her alanda muhatabı da eczane olarak görüyor. %10’u da eczanelerin. Çünkü Eczanelere de bu görev yasal bir şekilde verilmişse layıkıyla yapmak zorundasınız bu suçu ne devlete ne de kalfanıza, çırağınıza yükleyemezsiniz bu görev asaleten eczacının görevidir.

Eczacılar da haklı mevzuyu anlayanı var, anlamayanı var, anlayıp da anlamazlıktan geleni var, işine gelmeyen tipler var. Öylesine girdiğiniz bir eczanede mutlaka her defasında her gelene aynı şeyleri söylemekten yorulmuş bir eczacı veya asli görevi olmadığı halde çok cüz’i bir paraya çalışan ve genelde gencecik daha sorumluluk nedir bilmeyen genç bir kalfa ve karşısında kafa karışıklığı hiddete dönüşmüş yaşlı bir teyze ve çoğunun da kulağı bile duymaz, anlatamaz durumda biri ile karşılaşıyorsunuz.

Haliyle gergin bir ortam, havada keskinleşmiş ve belirgin tuhaf kelimeler uçuşuyor. Reçete muayene ücreti, ilaç fiyat farkı, maaştan kesilen katılım payı.. Orada ne olduğunu anlamanız için öncesinde bulunmanız gerekmez bir durum. Neler oluyor? Demenize kalmadan ne olduğunu çözersiniz. Emin olun hemen hemen herkes; eczacıyı cebinizdeki paraya gözünü dikmiş dolandırıcı bir tüccar gibi görmeye başlıyor? Oysa eczacınız bir önce hangi ilacı aldığınızı ne kadar ve nasıl kullandığınızı, evinizdeki ilaçları, gittiğiniz hastaneleri bilen bir müneccim veya kahin değil ki? Azarlanıyor ve hatta kavga edenler oluyor ve kişilere yani hastalara göre eczacı kişiye göre muamele yapan bir yalancı gibi muamele ediliyor.

Aslında şöyle bir düşündüğümüzde eczacı demek ilaç ve sağlık konusunda bir danışman gibidir. Taaa ki yasayla yeni bir görev yani devletin tahsildarlığı görevi de eklenene kadar. Nedir bu bazen alınan bazen alınmayan muayene ücreti? Kimi zaman talep edilmeyen, kimisinde şaşırarak verdiğiniz ilaç fiyat farkı? Aynı ilaç farklı hekimler tarafından reçete edilince fiyatı nasıl değişiyor? Aslında bu soruların çok kolay yanıtı var. Ama devlete göre: Bakın devlet ne diyor. Reçete Ücreti: Her türlü çalışan, yakını veya emekli ve yakınından her bir reçete başına 3 kutuya kadar 3 TL, 3 kutu sonrası için ise her kutu ilaç için 1 TL devlet ücret alıyor. Sadece acil çıkışlı bir reçeteyse bu ücret alınmıyor, Muayene ücreti: Kamu hastaneleri, Eğitim-Araştırma ve Üniversite Hastaneleri, Özel dal Hastaneleri’nde muayene olduğunuzda, randevu aldığınızda, tahlil yaptırdığınız, röntgen çektirdiğinizde vs. hastaneye herhangi bir ücret ödemezsiniz.

Ancak T.C. numaranıza bunlar borç olarak kaydedilir. Siz de İlaçlarınızı almak için eczaneye gittiğinizde sizden tahsil edilen ücrettir. Eğer çalışan veya yakını değil de emeklilik varsa bu borç emekli maaşından kesilir, sigortalı çalışanlarda ise eczanede elden tahsil edilir. %20 Katılım Payı: Kurumun karşıladığı bütün ilaçlar için emekli olmayan kişi ve bakmakla yükümlü olduklarından alınan ücret. Kurum ilaç fiyatının %80’ini öder, kalan %20 hastaya aittir ve eczaneye elden ödenir. %10 Katılım Payı: Kurumun karşıladığı bütün ilaçlar için emekli ve yakınlarından alınan ücret. Kurum ilaç fiyatının %90’ını öder, kalan %10 hastaya aittir ve emeklinin maaşından kesilir. İlaç Fiyat Farkı: Bu ücret bütün ilaçlar için geçerli değildir. Bazı ilaçlar için kurumun ödediği sabit bir fiyat vardır. Bu fiyat ilacın olması gereken fiyatından düşüktür.

Yapılan anlaşmaya göre, kurum ilaç fiyat farkı adı altında bir miktar belirlemiştir. Bu kısım doğrudan hastanın kendisinden eczanede alınır. Maaştan kesilemez. Önceden gitmiş olduğunuz sağlık kurumları, reçetenizi yazdırdığınız sağlık kurumu, her bir ilaç için belirlenmiş fiyat farkı ve emeklilik durumunun varlığı eczanede ödeyeceğiniz tutarda değişikliğe yol açacaktır. ŞİMDİ GELELİM SİZ HASTALARIN, HASTA YAKINLARININ YANİ ECZANEYE GÖRE MÜŞTERİLERİN SORUMLULUKLARINA: Ödediğiniz tüm ücretlerin bir açıklaması mutlaka vardır, olması da gerekir. Eczacınıza sormaktan çekinmeyiniz, utanmayınız size izah etmek zorundadır ve hatta ödeme yaptıktan sonra nelere dair ödemeler, hangi muayeneleri içeriyor bunları içeren ayrıntılı bir çıktı yani belge de isteyiniz ve bu ödemeye ait yazar kasa fişini de saklayınız. Bir sonraki durumda şüphelendiğiniz bir durum olduğunda bunlar sizi haklı olduğunuzu kanıtlayıcı belge olacaktır. Bütün bunları yaparken de hiçbir zaman eczacıya “mecbursunuz” gibi muameleye tabi tutmayınız.

Çünkü onların da birer insan olduğunu akşama kadar dil ve ter döktüklerini, kafalarının şiştiğini ve en önemlisi de onların da muayene ücretleri konusunda bir gönülsüz zaruri tahsilatçı olduklarını da unutmayınız. Hak etmediği muamele ve tepkilerle yorulan eczacılar size yardımcı olacağı konularda bile yardım etmeye fırsat bulamayacaktır… Eczacının da bir çalışan olduğunu bir insan olduğunu dalgın ve yorgun olabileceğini düşünerek onu potansiyel suçlu durumuna sokmadan tatlı dille isteklerinizi isteyin emin olun size yardımcı olacak ve nereye ne kadar ödediğinizi izah edecektir etmek de zorundadır. Her eczacı potansiyel suçlu gibi de görmeyin, her eczacıyı da iyi niyetli görmeyin derim. Çünkü her meslekte olduğu gibi sağlamları da olabilir çürükleri de. Siz hasta olarak öncelikle kendi görev ve bilinciniz ile sorumluluğunuz olduğunu düşünün ve aklınız sarmıyorsa tartışmak yerine güvendiğiniz bilen birine, komşunuza veya yakınınıza ilacınızı aldırtın.

GELELİM DEVLETİN GÖREV VE SORUMLULUĞUNA:

Eczacıları vatandaş ile yüz-göz eden ve hatta tartışmalara yol açan bu ilkel tahsildarlık görevinden kurtarın. Alacağınızı da vereceğinizi de devlet olarak kendiniz gerçekleştirin. Bunun tek yolu bu değildir. Devleti bu görevine davet etmek te Sivil topluk Örgütleri, Tüketici ve Emekli Dernekleri, Sendikalar, Eczacı Odaları bir olacak ve Meclise en az 20 eczacı vekil göndererek yasa değişikliğine gidilmek üzere köklü çözüme ulaşılır. Saygılarımla.

Secattin Büyükdavraz-Hedef tv-Gazete 32