Isparta mahalle pazarlarında yaz sıcaklarının kendisini hissettirmesiyle birlikte tezgahlarda ürün bolluğu yaşanıyor. Kış aylarına kıyasla fiyatlarda belirgin bir gerileme görülse de artan üretim-lojistik maliyetleri ve vatandaşın düşen alım gücü, pazarda ciddi bir durgunluğa yol açıyor. Hem esnafın hem de dar gelirlinin dert yandığı pazar yerinde, fiyatlar ile maliyetler arasında sıkışan küçük esnaf ayakta kalma mücadelesi veriyor.
Ürün Çok, Talep Düşük: Pazarda Yaz Durgunluğu
Isparta’da pazar tezgahları yaz mevsiminin etkisiyle renklenirken, kış dönemindeki yüksek fiyatların yerini nispeten daha makul seviyeler aldı. Ancak tezgahlardaki bu görsel zenginlik ve bolluk, pazar yerindeki hareketliliğe tam anlamıyla yansımıyor. Maliyetlerin yüksekliği sebebiyle pazar payı daralırken, vatandaşın bütçesini ince eleyip sık dokuması pazar esnafının işlerini doğrudan olumsuz etkiliyor.
Vatandaş Ne Diyor? “Bir Tarım Ülkesinde Fiyatlar Yarı Yarıya Düşmeli”
Özellikle emekliler ve dar gelirli vatandaşlar, kış aylarına göre düşüş yaşansa da mevcut fiyatları kendi bütçelerine göre hâlâ yüksek buluyor. Türkiye’nin bir tarım ülkesi olduğunu hatırlatan bazı tüketiciler, yerel üretim avantajına rağmen fiyatların mevcut seviyenin en az %50 daha aşağıda olması gerektiğini savunuyor. Diğer taraftan, mazot ve girdi maliyetlerinin yüksekliğini yakından takip eden bazı sağduyulu vatandaşlar ise bu zorlu ekonomik iklimde üreticiye ve çiftçiye hak vermekten geri durmuyor.
Esnaf Ne Diyor? “Marketlere Sessiz Kalanlar Pazarda 2-3 Liranın Hesabını Yapıyor”
Pazarcı esnafı ise madalyonun diğer yüzünü dile getiriyor. Başta mazot olmak üzere nakliye ve girdi maliyetleri göz önüne alındığında fiyatların aslında yüksek olmadığını belirten esnaf, kazanç sağlayabilmek için ürünleri mevcut maliyetin çok daha üzerinde satmaları gerektiğine dikkat çekiyor. Ancak vatandaşın alım gücünün farkında oldukları için fiyatları baskılamak zorunda kaldıklarını ifade ediyorlar.
Esnafın en çok dert yandığı konuların başında ise tüketici davranışları geliyor. Vatandaşların zincir marketlerde büyük meblağları hiç sorgulamadan öderken, semt pazarında küçük esnafla 2-3 liranın hesabını yapmasından yakınan pazarcılar, bu durumun küçük esnafı iyice köşeye sıkıştırdığını belirtiyor.
Güncel Pazar Tezgahı Fiyat Analizi
Isparta pazarındaki tezgahlarda bu hafta fiyatlar şu şekilde yansıdı: Meyve tezgahlarında salatalık 20 TL’den alıcı bulurken, kiraz 60 TL, muz 65 – 70 TL, kayısı ise 70 TL’den satılıyor; şekerfare kayısı tercih edenler için ise fiyat 100 TL’ye çıkıyor. Sezonun gözdelerinden çilek tezgahlarda 80 – 100 TL aralığında işlem görüyor.
Sebze ve bakliyat tarafında ise en temel ürünlerden domates kalitesine göre 25 – 40 TL arasında değişen fiyatlarla tezgahlardaki yerini alıyor. Kabak ve patlıcanın kilosu 40 TL’den alıcı beklerken, bezelye ile birlikte biber çeşitleri 50 – 60 TL fiyat aralığıyla alıcıya sunuluyor.
Nostalji Sevenlerin Gözdesi: Dostaltı Köyü Yeşil Nohutu Tezgahlarda
Pazardaki bu genel durgunluğun içinde tezgahlara renk katan istisnai bir ürün de dikkat çekti. Dostaltı köyünden gelen yılın ilk turfanda yeşil nohutu pazar tezgahlarındaki yerini aldı. Özellikle eski günleri yad etmek isteyen ve nostalji seven vatandaşlar, bağ şeklinde satılan yeşil nohuta yoğun ilgi gösteriyor.
Asıl Sorun Üretim Değil, Tedarik ve Alım Gücü Krizi
Uzmanlar ve sahayı gözlemleyen sosyologlar, pazar yerlerindeki bu manzaranın tipik bir yapısal ekonomik krizi yansıttığını belirtiyor. Ürünün tarlada bol olması tüketicinin ucuza yiyeceği anlamına gelmiyor; çünkü tarladan tezgaha gelene kadar harcanan akaryakıt, kasa, işçilik ve yer parası gibi unsurlar fiyatın taban seviyesini belirliyor. Sonuç olarak ortaya çıkan tablo ise ne esnafı memnun ediyor ne de vatandaşı doyuruyor. Isparta pazarındaki bu durum, yerel üretimin lojistik desteklerle güçlendirilmesi gerekliliğini bir kez daha net bir şekilde ortaya koyuyor.
