Neden korktuk ?

Isparta’da önceki gece panik vardı. Merkez üssü Isparta Kadılar olan 5,1 büyüklüğündeki deprem, Burdur ve Antalya’da da hissedildi. Isparta’da depremin hemen ardından evlerini terk eden vatandaşlar, depremin şokunu üzerlerinden atmaya çalıştılar. Evden bir an evvel çıkmak isteyen vatandaşlar, ya balkonu ya da pencereyi kullandı. Tıp Fakültesi’nde ve bazı mahallelerdeki evlerde vitrinlerin devrildiği de edinilen bilgiler arasında. Marketlerde ise raflardan düşen ürünler zarar gördü. Can kaybının yaşanmadığı depremde insanlar çok fazla korkarken, çok sayıda kişi de geceyi sokakta geçirdi. Bazı bölgelerde yollara kayaların düştüğü öğrenildi. Peki insanları bu kadar panikleten ve evlerine bile girmeye korkutan şey, bulundukları binalara olan güvensizlik mi?

BAZI ESKİ EVLER YIKILDI

Art arda devam eden depremler sonrası ilk açıklama Isparta Valisi Vahdettin Özkan’dan geldi. Vali Vahdettin Özkan yaptığı açıklamada şu ana kadar herhangi bir can ve mal kaybının yaşanmadığını, bazı eski evlerin yıkıldığını ifade etti.
Öte yandan çeşitli kaynaklardan edindiğimiz diğer bilgilere göre, Isparta Merkezde 1 evin çatısının çöktüğü, Ağlasun’da toplam 6 kişinin heyecan ve panikten hastanelik olduğu öğrenildi.

KENTSEL DÖNÜŞÜM YENİDEN GÜNDEME GELDİ

Afetler yaşanmadan önce tedbirlerin alınması çok önemli. Deprem zararlarını en aza indirebilmenin yegane yolu depremlere dayanıklı yapılaşmayı en üst düzeylere çıkarmaktır. Özellikle yüksek binalar, sismik izolatör, ahşap yapılar konularında Avrupa’nın koymuş olduğu standartlar gözetilerek çalışmalar yapılıyor. Türkiye genelinde başlatılan kentsel dönüşüm çalışmaları Isparta’da da sürdürülüyor. Önceki gün meydana gelen depremde insanlar evlerine bile giremezken, akıllara kentsel dönüşüm geldi. Sağlam yapıların oluşturulmasının ne kadar önemli olduğu bir kez daha gözler önüne serildi.

BAŞKA DEPREM OLMAYACAK

Süleyman Demirel Üniversitesi Sismoloji Ana Bilim Dalı uzmanı Prof. Dr. Şakir Şahin 5,1 şiddetindeki depremden başka büyük bir deprem olmayacağını söyledi.

SDÜ Jeofizik Mühendisliği Bölümü Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Şahin, iki yıldır deprem dalgaları üzerinde yaptıkları araştırmaların ilk verilerini geçtiğimiz günlerde de açıklamıştı.

Ege Denizi ve Akdeniz’de son bir ayda 4 ve üzeri büyüklükte 15 deprem meydana geldiğini kaydeden Şahin, son 3 yıldır Ege Denizi ve Akdeniz’de yoğun bir deprem aktivitesinin devam ettiğini belirterek, “Gerilme alanı şu an, Ege’nin ortasına doğru kaymakta. Bu da bize, Ege Bölgesi’nin orta kısımlarında gerilme alanlarının biriktiğini gösteriyor. Gerilme alanlarının daha sonra, Batı Anadolu’ya doğru kaydığını göreceğiz. Ege Denizi ve Akdeniz’deki deprem aktiviteleri bir süre daha devam edecek. Daha sonra Batı Anadolu’ya kayacak.

1 yıl içerisinde depremlerin Batı Anadolu ve Anadolu içlerinde olmasını bekliyoruz. Bizim öngörümüz Akdeniz ve Ege denizinde meydan gelen depremlerin bir yıl daha devam edeceği yönünde. Ondan sonra Batı Anadolu’da bazı gelişmelerin olmasını bekliyoruz” demişti.

Yapılan bu açıklamanın ardından Isparta ve Burdur’da yaşanan depremler ise bölgede büyük bir deprem mi bekleniyor sorularını akla getirirken, Prof. Dr. Şakir Şahin başka büyük bir deprem olmayacağını söyledi.

ISPARTA HALKI ÇÜRÜK YAPILARDA YAŞIYOR

Geçtiğimiz aylarda yine Prof. Dr. Şakir Şahin ile Isparta’daki yapıların ne kadar sağlam olduğunu gündeme taşımıştık. Isparta’daki binaların ortalama beton standardının 13 olduğunu, hatta 6’lara kadar düştüğünü söyledi. Normal olması gereken beton standardının 20 olduğuna vurgu yapan Şahin, Isparta’nın 6.0 şiddetindeki depremde %20 ağır hasar göreceğini ifade etmişti. Yeni yapılacak olan binaların daha sağlam ve uzun süre dayanabilir olabilmesi için Jeoloji, Jeofizik ve İnşaat Mühendislerinin bir arada çalışması gerektiğini belirten SDÜ Mühendislik Fakültesi Jeofizik Bölümü Başkanı Doç. Dr. Şakir Şahin, Isparta’da böyle bir birlikteliğin olmadığını da sözlerine eklemişti.

DEPREM ML: 5.1, MW: 4.8 BÜYÜKLÜĞÜNDE ÖLÇÜLDÜ

Isparta’nın yanı sıra Burdur Merkez ve Köyleri ile Bucak ve Çelitikçi’de de şiddetli hissedilen Deprem 24 Ağustos 2014 Pazar günü saat: 22.43:30’da meydana geldi. Deprem yerin 7.6 kilometre derinliğinde meydana geldi. Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü depremin merkez üssünü Burdur Ağlasun Yazır olarak açıkladı. Bazı kaynaklarda ise Isparta Kadılar olarak yer aldı. (Isparta Kadılar ile Ağlasun Yazır aynı dağın eteklerinde yer alıyor) Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsünün son resmi kayıtlarına göre: halkın sokağa çıkmasına neden olan ve can ve mal kaybının olmadığı teselli kaynağı olan Ağlasun Yazır Köyündeki deprem ML: 5.1, MW: 4.8 büyüklüğünde ölçüldü.

DEPREMİN BÜYÜKLÜĞÜ: “ML, MB, MS, MD VE MW” NEDİR ?

Bir depremin boyutu nedir ve nasıl ölçülür sorularına yanıt bulabilmek için sismologlar (deprembilimciler) değişik yöntemler geliştirmişlerdir. Depremin şiddeti ve yaptığı zararlar depremin merkezinden uzaklaştıkça azalmakla beraber büyüklüğünde (magnitünde) bir değişme söz konusu değildir. Bir depremin şiddeti depremin çevreye verdiği zarara göre belirlenmektedir. Depremin yaptığı zarar binaların yapılış şekli, depremin merkez üstünden dış merkezinden uzaklık, binaların üstüne oturduğu yerin zemin yapısına ve sismik dalgaların yayınım yolundaki jeolojik (yerbilimsel) yapıya bağlıdır. Bir binanın sağlam kaya veya zayıf zemin üzerinde olması ortaya çıkacak zararda önemli bir rol oynar. Sağlam kaya zayıf zemine göre daha az sallanacağı için sağlam kaya üzerindeki binada meydana gelecek zarar daha azdır.

Büyüklük aletsel bir değerdir ve zemine, uzaklığa ve binanın yapılış şekli ile ilişkili olmayıp tamamen depremden açığa çıkan enerjiye bağlıdır. Büyüklük logaritmik olarak hesaplandığından büyüklükdekibir birimlik artış 10 misli büyük bir depreme karşılık gelir. Açığa çıkan enerji açısından bakıldığında ise 32 misli bir artış söz konusudur. Büyüklük ilk olarak 1935 yılında Amerika’da Kaliforniya bölgesindeki sığ depremler için Richter tarafından belirlenmiştir.

Dünya üzerindeki kayıtçıların artması ve kayıtçıların daha modern hale getirilmesi sonucu yeni büyüklük tayin yöntemlerinin geliştirilmesini beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda cisim dalgası (mb), yüzey dalgası (Ms), süreye dayalı (MD) ve moment (Mw) büyüklük ve daha başka büyüklük tanımlamaları geliştirilmiştir. Her bir büyüklük tayin yönteminin kuvvetli ve zayıf tarafları vardır. Yerel, cisim, süreye dayalı ve yüzey dalgası büyüklüklerinin tayinlerindeki sınırlamalar nedeniyle moment büyüklük tayin yöntemi geliştirilmiştir. Bu yöntem diğer yöntemlerin büyük depremlerdeki hatalı belirlemelere neden olmasından dolayı büyük depremler için en iyi çözümü üretmektedir.