CHP Isparta Milletvekili Yalım Halıcı, yaz aylarında okulların tatile girmesiyle birlikte çalışan anne babaların yaşadığı kreş ve çocuk bakımı sorununu Meclis gündemine taşıdı. TÜİK verilerine dayanarak çalışanların sadece yüzde 14’ünün devletin bakım hizmetlerinden yararlanabildiğini belirten Halıcı, fahiş özel kreş zamları altında ezilen dar gelirli aileler için kamusal ve sürdürülebilir bir çözüm üretilmesi çağrısında bulundu.
Yaz Aylarında Çalışan Ebeveynlerin Kreş Çıkmazı
Okulların kapanması ve yaz tatilinin başlaması, çalışan anne babalar için ciddi bir lojistik ve ekonomik problemi beraberinde getirdi. Kamuya ait kreş ve anaokullarının tatile girmesiyle birlikte, özellikle asgari ücretle ya da dar gelirle geçinen ailelerin çocuk bakımı konusunda çaresiz kaldığını vurgulayan CHP Isparta Milletvekili Yalım Halıcı, sosyal devlet ilkelerinin tam da bu kriz anlarında devreye girmesi gerektiğini savundu. Halıcı, kamusal kreş desteğinin yetersizliğinin çalışan kesimi büyük bir çıkmaza sürüklediğini ifade etti.
TÜİK Verileri Acı Tabloyu Ortaya Koyuyor: Vatandaş Kaderiyle Baş Başa
Milletvekili Yalım Halıcı, konunun yapısal boyutunu Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri üzerinden gözler önüne serdi. Türkiye’deki çocuk bakım haritasının alarm verdiğini söyleyen Halıcı, şu çarpıcı verileri paylaştı:
“TÜİK verilerine göre, ülkemizde çalışan ve 15 yaş altı çocuk bakım sorumluluğu bulunan vatandaşlarımızın yalnızca yüzde 14’ü devletin bakım hizmetlerinden yararlanabiliyor. Geriye kalan yüzde 83’lük bir kesim ise maalesef kaderiyle baş başa bırakılıyor. Yoksulluk ve açlık sınırı altında yaşayan bu insanlar, okullar kapandığında çocuklarını kime, nasıl bırakacak?”
Özel Kreşlere Yüzde 300 Zam: Maaşlar Taksitleri Karşılamıyor
Devlet desteğinin yetersiz kaldığı senaryoda ailelerin zorunlu olarak özel sektöre yöneldiğini ancak oradaki fiyatların da sürdürülebilir olmaktan çıktığını belirten Halıcı, ekonomik sorunlara dikkat çekti. Geçtiğimiz yıl özel okul ve kreş ücretlerine yüzde 150 ile yüzde 300 arasında değişen fahiş zamlar yapıldığını hatırlatan CHP’li vekil, “Bu insanların aldıkları maaşlar, özel kreşlerin aylık taksitlerini ödemeye yetmiyor. Aileler evlerine mi kapansın, aç mı yatsın, kira mı ödesin, yoksa çocuklarını her gün yanlarında işe mi götürsün? Devlet ve iktidar tam da bu noktada ailelerin yanında olmayacaksa ne zaman olacak?” diyerek kamunun yaz aylarında da kesintisiz kreş ve bakım hizmeti sunması gerektiğinin altını çizdi.
Sosyal Belediyecilik ve Kamusal Çocuk Bakımının Ekonomik Refaha Etkisi
Ekonomi ve sosyal politika uzmanları, kadının iş gücüne katılımını artırmanın ve aile bütçelerini korumanın en temel yolunun erişilebilir, ücretsiz veya düşük maliyetli kamusal kreşlerden geçtiğini sıkça vurguluyor. Özellikle büyükşehirlerde yerel yönetimlerin “Kreş Seferberliği” adı altında attığı adımların, Anadolu kentlerinde de bakanlıklar düzeyinde kalıcı bir modele dönüştürülmesi gerekiyor.
Editörün Notu: “En Az 3 Çocuk” Demek Kolay, Anne Çalışıyorsa Çocuklara Kim Bakacak?
Ülkeyi yönetenlerin ve siyasetçilerin yıllardır en büyük çağrılarından biri nüfusun genç kalması adına ailelerin “en az 3 çocuk” yapması yönünde. Ancak evdeki hesap ile çarşıdaki pazar, özellikle çalışan ebeveynler için hiçbir zaman birbirini tutmuyor. Bugün Türkiye’de hem annenin hem babanın çalışmak zorunda olduğu ekonomik bir gerçeklik var. Açlık ve yoksulluk sınırının bu denli yüksek olduğu, ev kiralarının ve mutfak masraflarının bel büktüğü bir dönemde ailelerin çocuk sayısını artırmasını beklemek rasyonel değildir.
Üstelik mesele sadece ekonomik de değil; derin bir sosyolojik dönüşüm yaşıyoruz. Hayat şartları ve kariyer mücadeleleri nedeniyle evlilik yaşı artık çok daha geç dönemlere sarkıyor. Bu durum, çocuk sahibi olma yaşını da yukarı çekiyor. Hal böyle olunca, aileler aynı şehirde yaşasalar bile eski Türk aile yapısındaki o geleneksel “büyük aile desteği” artık işlevini yitiriyor. Yaşları iyice ilerleyen anneanneler, babaanneler ve dedeler, doğal olarak çocuk bakımında fiziksel ve enerjik olarak yetersiz kalıyor. Yani çalışan anne babanın arkasında artık o eski “gönüllü aile ordusu” da yok.
Eğer bu ülkede nüfusun dinamik kalması ve ailelerin çok çocuk yapması gerçekten isteniyorsa; işe tam da Milletvekili Halıcı’nın dikkat çektiği bu yapısal problemleri çözmekle başlanmalıdır. Okullar kapandığında çalışan bir annenin çocuğunu fahiş fiyatlı özel kreşlere mahkum etmek ya da “çocuğumu iş yerine mi götüreyim?” çaresizliğiyle baş başa bırakmak, aile planlamasına vurulan en büyük darbedir. Devlet, teşvik politikasını sadece sözde bırakmamalı; yaz aylarında da kesintisiz hizmet veren ücretsiz veya sembolik ücretli nöbetçi kamu kreşlerini, mahalle kreşlerini hayata geçirmelidir. Çocuk bakımını lüks olmaktan çıkarıp kamusal bir güvence haline getirmediğimiz sürece, demografik çöküşün önüne geçmek imkansızdır.
