Isparta Devlet Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uz. Dr. Arzu Tığlı, üst solunum yolu enfeksiyonlarının ağırlıklı olarak viral nedenlerle oluştuğunu, bu yüzden de antibiyotik kullanılmasının yanlış olduğunu söyledi. Tığlı ayrıca gereksiz antibiyotik kullanımlarının direnç gelişimine olumsuz etki yaptığına ve maliyet artışına neden olduğunu söyledi.
Bakteri kaynaklı infeksiyon hastalıklarının tedavisinde kullanılan antibiyotikler, günümüzde en sık kullanılan ilaçlar arasında yer aldığını ifade eden Uzm. Dr. Arzu Tığlı, Antibiyotikler gerektiğinde ve uygun şekilde kullanıldığında infeksiyon hastalıklarının kontrolünde büyük yarar sağladığını dile getirerek, ancak gereksiz kullanımların; bu ilaçlar açısından direnç gelişimine, hasta açısından da yan etki ve maliyet artışına neden olacağını belirtti.
Kış mevsiminin, üst solunum yolu enfeksiyonlarının artış gösterdiği bir dönem olduğunu kaydeden Tığlı, bu artışın önemli bir nedeninin; insanların kış aylarında bir arada kapalı alanlarda yaşamasının bulaşmayı artırması olduğunu vurguladı. Uzm. Dr. Tığlı, “Bulaşma hapşıran bir hastanın ortama saldığı damlacıkların solunması ile olabileceği gibi örneğin; burnunu sümküren bir hastanın masaya değmesi ve başka birinin masaya değdikten sonra gözünü kaşıması ile olabilir. Hastalık etkeni gözden kolayca burnun arkasındaki genze taşınır ve böylece virüs en sevdiği yere ulaşmış olur. Bulaşmayı önlemek için elimizi hiçbir zaman yıkamadan gözümüze ve ağzımıza götürmemeliyiz.” dedi.
Antibiyotiğin yaygın olarak kullandığını ifade eden Tığlı, “Antibiyotiklerin günümüzde yaygın ve gereksiz kullanımı üst solunum yolu, yumuşak doku ve üriner sistem infeksiyonları ile gastroenteritler (mide-bağırsak iltihabı) oluşturmaktadır. Bunlardan özellikle üst solunum yolu infeksiyonlarının yüzde 70-80 etkeni virüsler olup, antibiyotik tedavisine gereksinim duyulmamaktadır. Benzer şekilde gastroenteritli hastaların yalnızca yüzde 15-20’sinde antibiyotik gereksinimi vardır. Buna karşın her iki hasta grubunda da antibiyotik kullanımı oldu.” diye konuştu.
Uzm. Dr. Arzu Tığlı, antibiyotik kullanımına dair bilgi verdi.
ANTİBİYOTİKLERİ NE ZAMAN KULLANILMALI?
“Antibiyotikler soğuk algınlığı veya grip gibi virüslerin yol açtığı enfeksiyonlarda etkili değildir. Sadece bakteriyel enfeksiyonlara karşı etkilidir. Doğru tanı ile antibiyotik kullanımına gerek olup olmadığına doktorunuz karar vermelidir. Sadece doktorunuzun reçete ettiği antibiyotikleri alınız.
ATEŞ YÜKSELDİĞİNDE ÖNERİSİ OLMADAN ANTİBİYOTİK KULLANILABİLİR Mİ?
Hayır. Antibiyotikler “ateş düşürücü, kırgınlık giderici, ağrı kesici ilaçlar” değildir. Ateş vücutta bulunan bir enfeksiyonun göstergesi olabilir fakat her enfeksiyon bakteriyel değildir ve antibiyotikler etkisizdir. Antibiyotikler mutlaka hekim önerisiyle kullanılmalıdır.
ANTİBİYOTİK GRİPTEN KORUR MU?
Hayır. Soğuk algınlığı ve grip benzeri hastalıklar virüslerin yol açtığı enfeksiyonlardır. Antibiyotikler virüslerin kişiden kişiye bulaşmasını engellemez.
ANTİBİYOTİKLERE DİRENÇ GELİŞİRSE NE OLUR?
Dirençli bir bakteri enfeksiyonu ortaya çıktığında bir yandan bu enfeksiyonun tedavisinde güçlüklerle karşılaşırken, öte yandan dirençli bakterilerin başka hastalara bulaşması ve sorunun büyüyerek devam etmesi kaçınılmaz olarak görülmektedir. Bir antibiyotiğe direnç geliştiğinde önemli istenmeyen sonuçlar olarak; tedavi edilemeyen enfeksiyon, uzamış hastalık, komplikasyonların görülme sıklığında artma, daha fazla doktora başvuru, daha pahalı ilaçların kullanımı, bakteriyel enfeksiyonlardan daha fazla ölüm görülmektedir.
Antibiyotik kullandığımda direnç gelişmesi dışında benim için bir riski var mıdır?
ANTİBİYOTİĞİN BAŞKA RİSKLERİ VAR MIDIR?
Antibiyotikler masum ilaçlar değildir. Diğer tüm ilaçlarda olduğu gibi antibiyotiklerin de istenmeyen yan etkileri vardır. Ciddi alerjik reaksiyonlara, karaciğer veya böbrek toksisitesine, ishale yol açabilirler. Hatta, dizanteriyi taklit edebilen kanlı ishal tablosuyla sizi ve yakınlarınızı endişelendirebilirler. Bu yüzden, sadece doktorunuz tarafından size önerilen antibiyotiği kullanınız.
BİR BAŞKASININ KULLANDIĞI ANTİBİYOTİĞİ AYNI HASTALIK İÇİN BEN DE KULLANABİLİR MİYİM?
Her hastanın kendine ait özelikleri olduğu gibi her antibiyotiğin de birbirinden farklı özellikleri vardır. Hastaların bilinen kronik hastalıkları dışında yaş, gebelik gibi özel durumları da dikkate alınarak antibiyotik seçilmesi gerekir. Bu yüzden, başka bir hasta için önerilen antibiyotikleri kendi kendinize kullanmayın ve mutlaka doktorunuza danışın.”
