Isparta’nın güneydoğu sınırlarında, Toros Dağları’nın geçit vermez zirvelerine komşu olan Sütçüler ilçesi ve onun köklü yerleşimi Beydilli Köyü, son dönemde hem doğa…
Isparta’nın güneydoğu sınırlarında, Toros Dağları’nın geçit vermez zirvelerine komşu olan Sütçüler ilçesi ve onun köklü yerleşimi Beydilli Köyü, son dönemde hem doğa tutkunlarının hem de kültürel miras meraklılarının uğrak noktası haline gelmiştir. Bu yoğun ilginin odağında, Hristiyanlık tarihinin en etkili şahsiyetlerinden biri olan Aziz Pavlus’un (Saint Paul) Anadolu coğrafyasındaki ilk tebliğ yolculuğunu temsil eden “Aziz Pavlus Yolu” yer almaktadır. Roma İmparatorluğu döneminin stratejik askeri ve ticari güzergâhları üzerinde şekillenen bu bölge, günümüzde yaklaşık 500 kilometrelik devasa bir kültür rotasının en hayati halkasını oluşturmaktadır.
Söz konusu rota, güneyden yükselen iki temel hat üzerinden kuzeye doğru tırmanarak Sütçüler mevkisindeki tarihi kavşaklarda birleşir. Batı güzergâhı, Antalya Aksu’daki antik Perge kentinden start alıp Kurşunlu ve Uçansu şelaleleri ile Yazılı Kanyon’u aşarak ilerler. Doğu güzergâhı ise Serik’teki Aspendos’tan başlayarak Köprülü Kanyon, Selge Antik Kenti’ndeki meşhur “Adam Kayalar” oluşumları, Çaltepe ve Değirmenözü köylerini kat eder. Bu iki ana kol, Sütçüler yakınlarındaki görkemli Adada Antik Kenti’nde birbirine eklemlenerek tek bir hat halinde Yalvaç’a doğru uzanır.
Ortalama 27 ile 30 gün süren bu uzun soluklu yürüyüşün en dikkat çekici etapları, bölgenin vahşi ve otantik karakterini yansıtan duraklarla bezelidir. Serüven, Perge ile Yazır arasındaki 22 kilometrelik narenciye bahçeleriyle başlar. Ardından gelen 18 kilometrelik Yazılı Kanyon – Sütçüler etabı, stoacı filozof Epiktetos’un hürriyet üzerine kaleme aldığı meşhur şiiri ve dik kanyon duvarlarıyla yürüyüşçüleri karşılar. Sütçüler ile Adada arasındaki 15 kilometrelik bölümde ise Roma’nın “Via Sebaste” olarak bilinen askeri yolu ve antik tiyatro kalıntıları zamana karşı direnmektedir.
Güzergâhın iç kesimlerine doğru ilerledikçe tabiat daha da sertleşir; Adada ile Kasımlar arasındaki 18 kilometrelik kısımda Tota Dağı’nın asırlık sedir ormanları ve yüksek rakım baskın hale gelirken, Kasımlar ile Kesme arasındaki 14 kilometrelik yolda Köprüçay’ın sarp manzaraları eşlik eder. Kesme’den Selge’ye uzanan 12 kilometrelik “Adam Kayalar” bölgesi, konglomera kaya yapılarıyla mistik bir atmosfer sunar. Yolculuğun final evrelerinde Eğirdir – Barla hattındaki 16 kilometrelik göl manzaralı inişler geçilir ve nihayetinde 28 kilometrelik son etapla, Aziz Pavlus’un ilk vaazını verdiği Pisidya Antiokheia’sının yer aldığı Yalvaç’ta son bulur.
Bilhassa Sütçüler ve Beydilli yerleşimleri, rotanın orta-kuzey aksında merkezi bir konumda bulunması ve Adada ile Kasımlar arasındaki bölümün en iyi korunmuş Roma taş döşemelerine sahip olması sebebiyle stratejik bir öneme sahiptir. Likya Yolu’na kıyasla daha bakir, daha yüksek rakımlı ve teknik açıdan daha zorlu olan bu parkur, yer yer 2200 metreye kadar ulaşan geçitleriyle gerçek bir mukavemet sınavı niteliğindedir. Bu zorlu coğrafyayı adımlamak için en elverişli zamanlar, yüksek rakımın serinletici etkisiyle Nisan-Haziran arası veya Eylül-Ekim dönemleridir; nitekim Temmuz ve Ağustos aylarındaki aşırı sıcaklar bu yürüyüşü oldukça meşakkatli hale getirmektedir.
Kaynakça:
-Clow, K. (2004). St Paul Trail: Turkey’s Second Long Distance Walking Route. Up Country Turkey.
-Mitchell, S. (1995). Anatolia: Land, Men, and Gods in Asia Minor. Oxford University Press.
-Özsait, M. (2001). Pisidya Tarihi.
-T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2022). Kültür Rotaları Projesi: Aziz Pavlus Yolu Rehberi.
-Epiktetos. (MS 1. yy). Düşünceler ve Sohbetler.