Isparta’nın her yıl belirli dönemlerde tartıştığı sorunları var. Haziran Temmuz aylarında kiraz, kış aylarından elmada ki pazarlama sorunu, genel olarak sanayileşme gibi.…
Isparta’nın her yıl belirli dönemlerde tartıştığı sorunları var. Haziran Temmuz aylarında kiraz, kış aylarından elmada ki pazarlama sorunu, genel olarak sanayileşme gibi. Sorunlar çeşitli platformlarda dönemi geldikçe konuşulup tartışılıyor ve bazı çözüm önerileri de ortaya konuyor. Ama esas sorun ortaya konan çözüm önerilerinin uygulanmasın da görülüyor.Isparta’da bu yıl 610 bin ton civarında elma üretildiği belirtiyor. Üreticiler, ürettikleri elmanın yüzde 70’ini depoya koyarken, kalan yüzde 30’luk kısmı direk döküntü olarak satıldı. Yeni yılın girmesi ve Ocak ayının ortalarına gelmemizle birlikte her yıl başlayan elmalar para etmiyor, alıcı yok gibi serzenişlerde başladı. Peki her yıl aynı sorunları yaşayan elma üreticisinin sorunları nasıl çözülecek. Bu soru bir çok kişi ve kurum tarafından her yıl aynı zamanlarda gündeme geliyor ve tartışıyor. Hatta bu noktada geçen 2012 yılının Aralık ayında bir elma çalıştayı da düzenlenmişti. Ama alınan kararların üzerinden bir yıldan fazla bir süre geçmesine rağmen ne çalıştay hatırlarda kaldı, nede ortaya konan çözümler.
Isparta kronik sorunlardan olan elmanın üretim ve pazarlama sorunlarını geçtiğimiz yıl ilki düzenlenen Platin Elma Ödülleri töreninde 1. Ulusal Elma Çalıştayı düzenleyerek tartışmıştı. 18-19 ARALIK 2012 tarihlerinde düzenlenen elma çalıştayında konunun uzmanları ve tarafları bir araya gelerek elma üretimi ve pazarlanmasına ilişkin konuları değerlendirmiş ve bazı çözüm önerileri sunulmuştu. Üzerinden bir yıldan fazla bir zaman geçmesine rağmen ortaya konan çözüm önerilerinden bir çoğuna ilişkin somut adımlar atılmadı. Bilinen tek somut girişimi Isparta Ticaret ve Sanayi Odası elma ihracatına teşvik verilmesi konusunda attı. ITSO’nun bakanlık nezdinde ki girişimleri dışında elmanın ne gibi sorunları vardı. Kimler hatırlıyor.
ÜRETİMİN PAZARA ETKİLERİ
Sahip olduğumuz Ortadoğu pazarları korunurken, Rusya ve Türk Cumhuriyetleri potansiyel pazarlar olarak dikkate alınması, ihracat yapan firmaların desteklenmesi, bu firmalarla yurt dışı ortaklarının bir araya gelerek ilişkilerin geliştirilmesi ve sürdürülmesi (ITSO’nun bu konuda girişimleri oldu), İç ve dış pazar talepleri dikkate alınarak, gelişen dinamik yapı içerisinde yeni çeşitlerin geliştirilmesi için kamu ve özel sektörün ar-ge çalışmalarına katkı sağlaması.
2. ALT YAPININ PAZARA ETKİLERİ
Meyveciliğe yönelik Türkiye’deki mevcut soğuk hava depolarının envanterinin çıkarılması ve izlenebilirliğinin sağlanması, nakliyenin bahçeden itibaren dikkate alınarak üründe mekanik zararı en aza indirecek şekilde planlanması, bu amaçla özellikle elmanın depolanması ve taşınmasında 20 kg’lık küçük kasaların yerine 300 kg ve üzeri ürün alabilen büyük kasaların kullanılmasının özendirilmesi ve teşvik edilmesi, dış ticarette olduğu gibi iç pazara ürün ulaştırmada üstü açık araçların terk edilmesi, frigofirik araçlarla ürünlerin pazarlara taşınması için özendirilmesi ve gerektiğinde caydırıcı tedbirlerin alınması.
3. FİNANSMAN VE PAZARLAMA
Orta ve uzun vadede dayanıklı yeni çeşit ıslahı ile ilgili çıktıların elde edilmesi ve özellikle hastalıklara dayanım konusunda yeni anaç ve çeşit ıslahına yönelik ar-ge projelerinin desteklenmesi, mevcut ve hedef pazarlarda; kısa vadede Mısır, Ürdün gibi orta-iyi kaliteli elma talep eden ülkelerin, orta ve uzun vadede ise daha yüksek kaliteli ürün talep eden Bahreyn, Umman gibi Arap Ülkeleri ile Rusya’nın hedef pazar olarak belirlenmesi, ulusal ve uluslararası pazarlamada düşük kalite ve yüksek üretim maliyet sorununun çözülmesi, Arap pazarları için delicious grubu çeşitlerde kalite ve renk sorununun çözülmesi, kaliteli üretime destek uygulamasının başlatılması ve kalitenin artırılması için ihracatçı firmalar ile üreticiler arasında sözleşmeli üretime geçilmesi, kulüp çeşitlerinin (pink lady gibi) ve koruma hakkı olan çeşitlerin yasal (izinli) olarak Türkiye’de üretiminin sağlanması, ilaç kalıntısı konusunda gereken hassasiyet gösterilmesi, markalaşma ve buna yönelik ciddi bir reklam-tanıtım kampanyası yapılması, bu markalar altında standart üretim yapılması, yurt dışındaki pazar aktörlerinin Türkiye’ye davet edilmesi ve ürün tanıtımının yapılması, elektrik enerjisi masraflarının düşürülmesi, en pahalı tarifelerden ücretlendirilen tarımsal işletmelerin özel bir elektrik tarifesi ile tarifelendirilmesi, enerji ihtiyaçlarının güneş panelleriyle karşılanması yönünde devlet desteği sağlanması, yerli veya yabancı ortaklı dış ticaret yatırımlarının teşvik edilmesi, coğrafi tescil işlemlerinin başlatılması ve belge alınabilecek kurumların oluşturulması, elma tanıtım grubunun oluşturulması ve özel sektör tarafından iletişim stratejilerinin belirlemesi, elma ve ürünleri tüketiminin artırılmasına yönelik devlet ve özel sektör tarafından uygulamalı çalışmaların yapılması ve elma ürün çeşitliliğinin ( elma suyu, elma cipsi, elma püresi vb,) geliştrilmesi, ihracat destek sezonunun uzatılması ve ihracat desteklerinin artırılması, mevcut pazarlarımızdan olan Ürdün ve Mısır’ın Türkiye’ye uygulamakta olduğu yüksek gümrük tarifelerinin kaldırılmasına yönelik girişimlerin yapılması, pazar odaklı eğitim ve yayım çalışmalarına ağırlık verilmesi.