ALTIN 215,1232
DOLAR 5,3757
EURO 6,1300
BITCOIN $3.427
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Isparta 5°C
Kar Yağışlı

Isparta’nın gül yolculuğu

13.11.2018
A+
A-

Gül yağı çıkarılan gül çeşidi eskiden Rumeli topraklarında Kızanlık, Karlova, Filibe, Peştera, Zağra, Çırpan ve Otluklar dolaylarında yapılmaktaydı. Özellikle Tunca vadisine çok güzel uyum sağlamıştı. Bu alanlarda pembe Şam gülü, Okka gülüve Kızancık gülü gibi çeşitleri bulunmaktaydı sıralarda Anadolu’da koyu kırmızı ve dikensiz Hafız denilen bir gül yetiştirilir, evlerde bu gülden gül suyu yapılırdı. Rumeli’deki bu alanlar 1878 Berlin Anlaşmasıyla Bulgar Prensliğine bırakılınca Osmanlı Devleti büyük bir ihracat gelirinden mahrum kaldı. Bunun üzerine devlet teşvikler vererek Anadolu’da da yağlık gül üretmek için çalışmalar yapmaya başladı.

Müftü zade İsmail Hakkı Efendi Rumeli topraklarında askerlik yapmış, dönerken gül çeliklerinden gizlice getirmişti.1891 yılında Ayvaz mahallesinde 2,Kavacık mevkinde 30 dönüme gül çeliği dikimi yaptı. Adliyede çalışan Pehlivan Ahmet Ağa ile birlikte daha çok bilgi almak için Kızancık’a giderler. Şehrimizde gül üretilmesine rağmen istenen seviyede gül yağı üretimi yapmak için zamanın nakşi şeyhi Hacı Hüsnü Efendinin de teşvikiyle çalışmalara hız verilir. Bu arada hükümet de devreye girerek yurt dışından imbik ithal ederek kullanıma sunar. Ayrıca Aydın ilinden ziraat müfettişi Agop Zakaryan’ı gül yağı üretme işini takiple görevlendirir. Zakaryan hem bilgili, hem de bu konuda kendi yazdığı kitapları bulunmaktadır. Yine gülcülük ve gül yağı üretiminden anlayan Kızanlıklı Rıfat Efendiye 700 kuruş maaşla Isparta’da görevlendirilir.1890 yılına gelindiğinde Isparta ve çevresinde gül üretimi 180 dönüme ulaşmıştır.1906 yılında 8-10.000 miskal gülyağı üretilmiştir.1908 yılındaysa gelişmeyi fark eden Hugo Stern adlı bir Alman Burdur’a ilk gülyağı fabrikasını kurmuştu. Ancak gerek kalitenin tam tutturulamaması, gerekse Avrupa ülkelerinin daha çok Bulgaristan’ı tercih etmesi sonucunda pazarlama konusunda sıkıntılar yaşanıyordu. Ancak 1911 yılına gelindiğinde Bulgaristan’da çok şiddetli kış yaşanınca gül yetiştirilen alanlara büyük zarar verdi. Bunu fırsat bilen Osmanlı devleti yurt dışı fuarlara katılarak tanıtım atağı başlattı. Ayrıca hükümet bir komisyon kurarak üretilen gül yağları için sertifika alma zorunluluğu getirerek kaliteyi güvence altına almaya başladı.

Cumhuriyetten sonra gül ve gül yağı üretimi devam etti.1934 yılında 1.beş yıllık kalkınma planına alındı.1935 yılında dönemin ekonomi bakanı Celal Bayar Isparta gül yağı fabrikasının temelini attı,1936 yılında üretime başlandı. Gül üreticilerin korumak amacıyla 1947 yılında Isparta Gülcüler İstihsal ve Satış Kooperatifi kurulur.1954 yılına gelindiğinde dokuz gülyağı kooperatifinin birleşmesiyle GÜLBİRLİK kuruldu. Böylece 1958 yılında İslamköy,1968 yılında Aliköy,1976 yılında Yakaören-Kılıç gülyağı fabrikaları ardı ardına kurulmuştur.

Bugün Isparta dünya gülyağı ihtiyacının % 65’ni tek başına karşılamaktadır. Organik gül yağı üretimine giden yolda ciddi adımlar atılmakta, en büyük alıcı olan Fransa’nın alımda sıkıntı çıkarma ihtimaline karşı iç piyasanın canlandırılmasına yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Bunun yanında Keçiborlu ilçesinde başlayan lavanta üretiminde yüz güldürücü sonuçlar alınmaya başlanmıştır. Zambak ve kekikle devam eden yolculuk Isparta’mızın geleceğin uçucu yağların başkenti olarak anılmasına götürecek gibi görünüyor. Görünen o ki yüz yıl önce başlayan gülcülük çalışmaları günümüzde meyvelerini vermiş gözüküyor.

ETİKETLER: ,
YAZARIN SON YAZILARI
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.